Werner Wittesaele uit Oudenburg heeft slecht geheugen en tal van kwalen door 'schildersziekte' OPS

"Geheugen verwoest door de verf"

Werner Wittesaele (45) uit Oudenburg lijdt sinds zes jaar aan de ongeneeslijke 'schildersziekte' OPS. Door langdurige blootstelling aan schadelijke stoffen in zijn vroegere job als schilder zit Werner nu opgezadeld met tal van fysieke en psychische stoornissen. Zoals alle OPS-patiënten sukkelt hij met een erg slecht geheugen. "Ik had koffie gezet voor je... maar ik ben hem vergeten uit te schenken", bekent hij als we afscheid nemen.

Ik lijd sinds 1989 aan OPS", opent Werner, maar dat jaartal blijkt al snel niet te kloppen. Het moet 1999 zijn. "Je ziet, het werkt niet goed meer, hé", wijst hij glimlachend naar zijn bovenkamer. Veel reden tot lachen heeft Werner nochtans niet. Ondanks de ernstige hersenbeschadiging is hij absoluut niet gek. De vele ongemakken wegen dan ook zwaar op hem.

"De verwijten die je naar je kop krijgt, de kleinerende woorden... Ik kende in die zes jaar vele ups en downs", bekent Werner. "Zeker de eerste twee jaar heb ik diep in de put gezeten. Je kan niet werken en je gaat financieel achteruit... De erkenning van mijn ziekte als beroepsziekte was een geruststelling. En nu pluk ik de dag."

"Zes jaar geleden voelde ik de eerste symptomen. Je recupereert niet meer, vergeet alles, je hebt concentratiestoornissen, gemoedstoestanden die op en neer gaan... Maar je weet niet wat er scheelt en zelfs de dokters weten het niet. Ik werd van het kastje naar de muur gestuurd", herinnert Werner zich.

"Pas na een tweetal jaar ben ik te weten gekomen dat ik aan OPS leed. Dan word je aan allerlei testen onderworpen. De dokters hanteren een uitsluitingsprocedure. Als ze ook maar iets anders vinden, dan is het geen OPS meer. Ik moest alle onderzoeken vier tot vijf keer ondergaan. Pas na vijf jaar werd mijn beroepsziekte erkend."

Giftige stoffen

OPS, in de volksmond de schildersziekte, komt eigenlijk ook bij tal van andere beroepsgroepen voor. Ook mensen die werken in wasserijen, drukkerijen, schoonmaakbedrijven, labo's, auto- en carrosseriebedrijven, chemiebedrijven, land- en tuinbouw.... lopen een verhoogd risico. Oplosmiddelen of solventen als benzeen, tolueen, styreen, terpentine, thinner en alcohol zijn de grote boosdoeners.

"Meer en meer gaan we naar verfstoffen op basis van water", zegt Werner. "Maar onwetendheid bij de bedrijven maakt nog altijd veel slachtoffers. In Nederland wordt het aantal OPS-patiënten op 2.500 tot 3.000 geraamd en elk jaar komen er 100 tot 330 zieken bij. Belgische cijfers zijn niet bekend, maar die moeten gelijklopend zijn."

"De ziekte verloopt in drie stadia : 1, 2a, 2b en 3, waarbij 3 staat voor vroegtijdige dementie", legt Werner uit. "Ik zit in stadium 2b, al vrij ver gevorderd dus. Vroeger zeiden ze me : je bent dement aan het worden zeker, maar ik ben inderdaad al aardig op weg. En dat is niet het enige probleem. Gewricht- en spierpijnen houden mij 's nachts uit mijn slaap, waardoor ik tijdens de dag versuft rondloop. Ook overdag heb ik pijn van kop tot teen. Als ik eens twee uur te laat in mijn bed heb gezeten, ben ik 's anderendaags helemaal kapot. Ik kreeg al hartritmestoornissen, heb problemen met de ogen, met mond, neus en keel, met de longen, mijn maag is niet meer 100 %, mijn zenuwtoppen zijn afgestorven, ik zit met eczeem... Veel patiënten worden ook onvruchtbaar en zijn sterk onderhevig aan kankers."

"Wat ik niet opschrijf, vergeet ik"

"Al wat ik niet opschrijf, vergeet ik", vertelt Werner over het meest opvallende symptoom van schildersziekte. Ondertussen leegt hij zijn broekzakken, die uitpuilen van de briefjes.

" Soms gebeurt het dat ik twee keer hetzelfde bestel. Wat ik gisteren gedaan heb, kan ik me vandaag niet meer herinneren. Ik rij nog korte afstandjes met de auto, maar stuur mij voor langere afstanden weg en ik zou nooit meer aankomen. Oude informatie zit nog in mijn hoofd, maar nieuwe gaat er niet meer in. Ik kan geen afspraken nakomen, want die vergeet ik. En zo komen de verwijten : luiaard, lamzak... Je krijgt van alles naar je hoofd geslingerd. Gelukkig houdt mijn vrouw mijn agenda bij."

"Iedere schilder krijgt vroeg of laat met dit soort klachten te maken, al is de één er vatbaarder voor dan de andere", aldus Werner. "De meest actieve schilders hebben het normaal het snelst zitten. Probleem is ook dat je terugvalt op de minimumuitkering tot de ziekte erkend is. Je verliest alles hé. En dat kan tot acht jaar uitlopen. Het is echt een straatje zonder einde. Velen moeten zelfs gerechtelijke stappen ondernemen om hun ziekte als beroepsziekte erkend te krijgen. De dokters kennen de ziekte niet en daardoor krijgen veel patiënten antidepressiva terwijl ze helemaal niet depressief zijn. Ik ken jonge OPS-patiënten die in een instelling zitten voor dementie, terwijl het eigenlijk geen dementie is."

Façade

"Tegen OPS bestaat geen enkel medicijn. Je kan enkel wat huis-, tuin- en keukenmiddeltjes bovenhalen, zoals gezondere voeding. Bij mij is de ziekte nu gelukkig stabiel, maar ik weet niet hoe lang ze stabiel zal blijven. Ik trek nu een façade op van 's morgens tot 's avonds", zegt Werner. "Ik toon me goed, maar eigenlijk leef ik van de ene dag naar de andere. Ik pluk de dag. Wat kan ik anders doen ? 's Morgens breng ik de kleine naar school, 's namiddags ga ik een babbeltje doen met mijn ouders... en de dag passeert ook. Gelukkig heb ik een fantastische vrouw. Zij heeft het zeker niet makkelijk. In het begin wist ze ook niet wat er haperde."

Meer lichaamsbeweging

"Mijn dokter heeft me gedwongen om weer aan lichaamsbeweging te doen, want rust roest", weet Werner. "Wandelen lukt me niet en daarom heb ik weer leren fietsen. Het heeft me bloed, zweet en tranen gekost, maar nu heb ik deugd van mijn fietsritjes. Ik ben niet echt beter, maar ik voel me wel beter. Op fietstocht heb ik wel altijd een plannetje bij. Op een plannetje kan ik zien hoe je van punt A naar punt B kunt rijden, maar zonder raak ik de weg kwijt. Ook mijn gsm heb ik altijd op zak. Ik heb nog een andere ontspanning en dat is mijn aquarium. Daar kan ik uren naar staan kijken."

Vereniging

Werner Wittesaele is sinds twee jaar lid van de Nederlandse OPS-vereniging, die 1.000 leden telt, onder wie een 40-tal Belgen. De bedoeling is nu om met een onafhankelijke Belgische organisatie van start te gaan. "Als contactpersoon van de Nederlandse vereniging voor West-Vlaanderen krijg ik toch wel wekelijks een telefoontje", vertelt Werner. "Ook in België is er nood aan zo'n vereniging. Wij krijgen hulp van de Nederlandse vereniging en ook van het ACV, maar ook de andere vakbonden zouden we graag bij ons initiatief betrekken. Aan de contactdagen van de vereniging beleef ik veel deugd. We organiseerden ook al een ontspanningsweekend voor Belgische OPS-patiënten in het Ardense Houffalize. Gelukkig houdt mijn vrouw de agenda bij, want anders zou ik onze bijeenkomsten ook vergeten. "

(Hannes Hosten)

8460

Werner Wittesaele lijdt aan OPS : "Ik toon me goed, maar eigenlijk leef ik van de ene dag naar de andere. Ik pluk de dag. Wat kan ik anders doen ?" (Foto Lysiane)